کاربردهای نوروفیدبک در روانشناسی – دانستنی های روانشناسی

کاربردهای نوروفیدبک در روانشناسی دانستنی های روانشناسی

نوروفیدبک چیست؟

در سالیان اخیر پیشرفت تکنولوژی موجب توسعه برنامه های کامپیوتری در زمینه آموزش شناختی شده است. که در رویکرد عملکردی جای می گیرند. یکی از موارد پیشرفت، نوروفیدبک است، نوروفیدبک در حقیقت نوعی یادگیری مبتنی بر پاداش است.

از جمله کاربردهای نوروفیدبک این است که فرد توسط آن امواج مغزی خود را کنترل می کند.

ریشه لغوی نوروفیدبک چیست؟

نوروفیدبک از ترکیب دو کلمه نورو و فیدبک تشکیل شده است.

منظور از نورو، همان نورون یا سلول عصبی است. فیدبک به معنی پس خوراند یا بازخورد است. بنابراین نوروفیدبک را می توان به صورت بازخورد نورونی معنی کرد. از نظر عملی نیز نوروفیدبک به معنی فیدبک کردن پاسخهای نورونی یا فعالیت الکتریکی مغز (الکتروانسفالوگرام)(Electroencephalogram) به خود شخص، به منظور آموزش وی در کنترل فعالیت الکتریکی امواج مغز است.

اساس کار در کاربردهای نوروفیدبک چیست؟

نوروفیدبک روشی ایمن و غیر تهاجمی است.

که در طی آن گیرنده هایی که الکترود نامیده می شوند روی مناطق خاصی از پوست سر بیمار قرار می گیرند. الکترودها سطح فعالیت مغزی فرد را در قالب امواج مغزی به او نشان می دهند. نوروفیدبک فرم پیچیده ای از بیوفیدبک است که مبتنی بر جنبه های خاص از فعالیت امواج مغزی است. در نوروفیدبک فرد می­ آموزد که دامنه، فرکانس و یا یکپارچگی ابعاد الکتروفیزیولوژیایی مغز خود را اصلاح کند. نوروفیدبک زمینه ویژه ای است در بیوفدبک، که مختص آموزش کنترل بر روی فرایندهای الکترو شیمیایی در مغز انسان است.

روند انتقال پیامدهای عصبی در کاربردهای نوروفیدبک چگونه است؟

چون نوروفیدبک را معمولاً به صورت زیر مجموعه ای از بیوفیدبک (به معنی فیدبک کردن پاسخهای بیولوژیکی انسان به خود شخص) در نظر می گیرند، به آن EEG بیوفیدبک نیز گفته می شود. بنابراین نوروفیدبک با فرآیند ثبت EEG از طریق روی پوست سر و بازخوردهای آن به شخص، از طریق صفحه نمایش کامپیوتر باعث می شود تا الگوهای الکتریکی کنونی آموزش بیننده را در قشرش نشان دهد. به این نحو که با تغییر وضعیت فکری شخص، دامنه سیگنال EEG درفرکانس های مختلف تغییر می کند. و این تغییر، به طور همزمان روی صفحه مانیتور نمایش داده می شود. و ازاین طریق شخص به منظور رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده، برای تغییر الگوهای سیگنال مغزی خود تلاش می کند.

در توصیف کاربردهای نوروفیدبک در روانشناسی می توان چنین گفت که در طی یک فرآیند نوروفیدبک شخص یاد می گیرد که چگونه سیگنالهای مغزی خود راکنترل کند و این کار را از طریق کنترل حالات فکری متناظر با الگوهای سیگنال مغزی انجام می دهد. آموزش بینندگان نوروفیدبک، هیچ ورودی از تکانه های الکتریکی یا پیام نیمه خودآگاه (Subliminal) را دریافت نمی کنند. در این شکل از آموزش، بینندگان فیدبک یا علایم خروجی را که مربوط به فعالیت عصبی نیمه هوشیاری خودشان است، دریافت می کنند. بنابراین، نوروفیدبک یک مهارت خود تنظیمی است که از طریق خودآگاهی رشد را القا می کند. بنابراین از جمله کاربردهای نوروفیدبک این است که شبیه برنامه های تمرینی، مسیرهای عصبی را قدرت می بخشد و تحمل روانی و انعطاف پذیری را افزایش می دهد.

کاربردهای نوروفیدبک برای همه افراد

باید اعتراف کرد که نوروفیدبک قادر است در بهبود کلیه فرآیندهای شناختی و رفتاری انسان مفید باشد.

از کاربردهای نوروفیدبک می توان بهبود بسیاری از بیماریهای روانشناسی، و همچنین بهبود کارایی اشخاص سالم نیز اشاره کرد. کاهش استرس و اضطراب، داشتن آرامش، تمرکز دقیق روی یک موضوع خاص و موضوعات دیگری از این قبیل، از مواردی است که هر انسان سالم به آن نیازمند است.

به هر حال هر شخصی ممکن است تحت شرایط خاصی، دچار استرس و اضطراب شده و نیاز به مشاوره استرس داشته باشد. و یا ممکن است مشغله های فکری باعث عدم تمرکز روی یک موضوع خاص شود. تجارب جدید جلسات نوروفیدبک نشان می دهد که در این موارد آموزش های نوروفیدبک می تواند کمک شایانی به شخص کند. در مورد کاربردهای نوروفیدبک تا کنون تحقیقات متعددی انجام شده است و گزارشات زیادی در این مورد به چاپ رسیده است.

در اینجا به اختصار به کاربردهای نوروفیدبک و بررسی بیماری های قابل درمان با نوروفیدبک می پردازیم.

کاربردهای نوروفیدبک در درمان بیماری های روانشناختی

• درمان بیماری بیش فعالی و کمبود توجه (ADHD): تاکنون بیش از هر زمان دیگری، برای درمان ADHD از نوروفیدبک استفاده می شود. نتایج تحقیقات روانشناسی انجام شده بر روی این بیماری، نشان می دهد که ۸۵%-۸۰% بیماران مبتلا به ADHD به وسیله نوروفیدبک بهبودی کامل یافته اند.
• درمان اضطراب و استرس (anxiety): بسیاری از متخصصان و روانشناسان، درمان اضطراب را یکی از عمده ترین زمینه ها و کاربردهای نوروفیدبک می دانند. اکثر مشاوران روانشناسی معتقدند اضطراب و استرس یکی از اولین بیماری هایی بود که به نوروفیدبک پاسخ داد. نتایج پژوهش های روانشناسی نشان می دهد که درحدود ۹۰%-۸۰%از بیماران اضطرابی با استفاده از نوروفیدبک درمان شده اند.
• درمان دردهای مزمن و سردردهای میگرنی: درمانگران و پزشکانی که از نوروفیدبک برای درمان دردهای مزمن و سردردهای میگرنی استفاده کرده اند ، اعلام کردند که وقوع و شدت حملات میگرن در اکثر موارد با استفاده از نوروفیدبک کاهش می یابد و حتی از بین می رود.
• درمان افسردگی: در مورد بیماران مبتلا به افسردگی شدید که هیچ درمانی برای آنها کارساز نبوده، نوروفیدبک در اغلب موارد نتیجه بخش بوده است.
• درمان سوءمصرف مواد و اعتیاد به مواد مخدر: مطالعات روانشناسی نشان داده است که در مقایسه با درمان های موجود در جلسات مشاوره اعتیاد برای ترک اعتیاد و سوءمصرف مواد مخدر، درمان با نوروفیدبک از بسیاری از روش های دیگر موفق تر بوده است. علاوه براین، درمان با نوروفیدبک وسوسه و ولع فرد را کاهش می دهد. و در دراز مدت احتمال عود و بازگشت را پایین می آورد.
• صرع، ضربه به سر و سکته مغزی: در انواع صرع و در مواردی که داروها مؤثر نبوده اند و بیماری بسیار مزمن و غیرقابل کنترل بوده است، نوروفیدبک در درمان صرع ۷۰% تا ۹۰% موفق بوده است.

کاربردهای نوروفیدبک در بهبود اختلالات روانشناسی

• درمان و بهبود اختلالات خواب: اولین تغییراتی که مراجعین عموماً بعد از شروع درمان با نوروفیدبک مشاهده می کنند، تغییر و تنظیم خوابشان است. بنابراین می توان از نوروفیدبک در درمان اختلالات خواب نیز استفاده کرد.
• درمان و بهبود ناتوانی یادگیری (leaing disability): در این مورد نوروفیدبک به تنهایی پاسخگوست. و نیازی به درمان مکمل ندارد. اختلالات یادگیری در سنین دبستان شایع هستند. در درمان این اختلالات، نوروفیدبک تحول بزرگی ایجاد کرده است. معمولاً با کامل کردن یک دوره درمانی بهبود ثابتی حاصل می شود.

کاربردهای نوروفیدبک برای افزایش کارایی افراد سالم

علاوه بر کاربردهای نوروفیدبک که در بالا اشاره شد، از نوروفیدبک جهت افزایش کارایی افراد سالم در زمینه های مختلف نیز استفاده می شود:

• افزایش توانمندی های هنری و ورزشی
• افزایش حافظه و بهره هوشی (IQ)
• افزایش توانمندی های شناختی
• افزایش توانمندی های مدیریتی

شما هموطنان تهرانی برای استفاده از خدمات نوروفیدبک می توانید با مرکز مشاوره روانشناسی صدای رهیاب تماس بگیرید و با تعیین وقت، از خدمات متفاوت نوروفیدبک ما استفاده نمایید.

خدمات کلان مشاوره تلفنی صدای رهیاب در زمینه مشاوره روانشناسی تلفنی

• مشاوره مهارت های زندگی تلفنی
• مشاوره دانستنی های روانشناسی تلفنی
• مشاوره روان تحلیلی تلفنی
• مشاوره اختلالات رفتاری تلفنی
• مشاوره اختلال روانی
• مشاوره اختلال شخصیت تلفنی
• مشاوره اختلالات یادگیری تلفنی
• مشاوره اختلالات جسمی تلفنی
• مشاوره استرس تلفنی
• مشاوره افسردگی تلفنی
• مشاوره اعتیاد تلفنی
• مشاوره وسواس تلفنی
• مشاوره ترس تلفنی
• مشاوره انزوا تلفنی
• مشاوره خشم تلفنی
• مشاوره کاریزما و مدیریت تلفنی
• مشاوره نوروفیدبک تلفنی
• مشاوره بیوفیدبک تلفنی
• مشاوره حریم خصوصی تلفنی